61 سال پیش در چنین روزی سازمان مخفی اطلاعات انگلیس و آژانس اطلاعات مرکزی امریکا با کمک عوامل داخلی طرفدار محمدرضا پهلوی کودتایی علیه نخست وزیر وقت ایران برنامه ریزی و اجرا کردند که برای چند دهه جنبش عدالت و استقلال خواهی در ایران را به تعویق انداخت.

فرارو: 61 سال پیش در چنین روزی سازمان مخفی اطلاعات انگلیس و آژانس اطلاعات مرکزی امریکا با کمک عوامل داخلی طرفدار محمدرضا پهلوی کودتایی علیه نخست وزیر وقت ایران برنامه ریزی و اجرا کردند که برای چند دهه جنبش عدالت و استقلال خواهی در ایران را به تعویق انداخت.

در 28 مرداد سال 1332 کیم روزولت مامور مخفی اداره اطلاعات امریکا سیا نقشه کودتایی که با همکاری اداره اطلاعات مخفی انگلیس و جمعی از افسران مخالف دولت و عوامل محمدرضا پهلوی طرح ریزی کرده بود را به اجرا در آورد و دولت مصدق که برای ملی کردن صنعت نفت حاضر به سازش با انگلیس نشده بود را از قدرت ساقط کرد.

در این تاریخ مصدق که به دنبال تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت، بیش از دو سال پیش به نخست وزیری رسیده بود در مذاکرات پی در پی با دولت بریتانیا حاضر به سازش نشد و حتی شکایت انگلیس به دیوان لاهه و شورای امنیت سازمان ملل متحد را نیز بی نتیجه گذاشت؛ پس از آن دولت انگلیس چاره را در برکناری نخست وزیر از سمت خود دید.

گرچه مصدق تا مدتی توانست در مقابل فشارهای عوامل داخلی و خارجی مقاومت کند اما انجام رفراندوم برای انحلال مجلس و تلاش برای تضعیف شاه باعث شد مخالفان داخلی و خارجی او برای برداشتنش متحد شوند.

در 25 مرداد و سه روز قبل از کودتا شاه در فرمانی که ارتشبد زاهدی را به عنوان نخست وزیر معرفی می کرد اولین گام عملی برای عزل مصدق و کودتا را برداشت. مصدق پس از دیدن دستخط شاه آن را نپذیرفت؛ شاه در این زمان از کشور فرار کرد و منتظر به نتیجه رسیدن کودتا شد.  

سه روز پس از گام اول مرحله دوم عملیات آغاز شد و کیم روزولت فرمانده عملیات در صبح این روز با دادن پول به ارتشیان، ولگردان و اوباش تهران آنها را علیه دولت به خیابان ها کشاند.

مرحله نهایی عملیات با انتقال ارتشیان وفادار به شاه توسط تانک ها و ماشین های مستشاران امریکایی به درب خانه مصدق و تصرف آن انجام شد؛ مصدق ساعاتی بعد بدون مقاومت تسلیم شد و ارتشبد زاهدی قدرت را در دست گرفت. گزارش زیر که یکی از مهمترین وقایع تاریخ معاصر ایران را به تصویر می کشد در برگیرنده تصاویری از به قدرت رسیدن مصدق تا تنش‌های داخلی منجر به کودتای 28 مرداد است.

کودتای 28 مرداد
تظاهرات کارگران شرکت نفت ایران و انگلیس در اعتراض به پایین بودن دستمزد علیه دولت بریتانیا. تاریخ نامعلوم

کودتای 28 مرداد
تظاهرات کارگران شرکت نفت ایران و انگلیس در اعتراض به پایین بودن دستمزد علیه دولت بریتانیا. تاریخ نامعلوم

کودتای 28 مرداد
سخنرانی مصدق در مقابل مجلس شورای ملی درباره لزوم ملی شدن صنعت نفت. شهریور سال 1330

کودتای 28 مرداد
تظاهرات حامیان دکتر مصدق در برابر مجلس شورای ملی پس از اع��ام شکایت دولت بریتانیا از ایران. مهر 1330

کودتای 28 مرداد
تظاهرات حامیان دکتر مصدق در خیابان های تهران. 30 تیر 1331

کودتای 28 مرداد
طرفداران دکتر مصدق پس از به خشونت کشیده شدن تظاهرات در حمایت از وی. 30 تیر 1331

کودتای 28 مرداد
حامیان دکتر مصدق تصویر بزرگ او را در تجمع مقابل مجلس بالا می برند. اسفند 1331

کودتای 28 مرداد
تجمع حامیان دکتر مصدق پس از قیام 30 تیر و بازگشت وی به قدرت. اسفند 1331

کودتای 28 مرداد
گفتگوی مصدق با "آریل هریمن" فرستاده ویژه ترومن رئیس جمهور امریکا برای میانجی گری در قضیه ملی شدن نفت. 24 تیرماه 1330

کودتای 28 مرداد
مصدق، هریمن و مترجم او در مذاکرات بی نتیجه برای میانجی گری در اختلاف مصدق و دولت انگلیس در قضیه ملی شدن نفت. 24 تیرماه 1330

کودتای 28 مرداد
تظاهرات هواردان شاه و مخالف مصدق در خیابان های تهران. اسفند 1331

کودتای 28 مرداد
تجمع هوادارن شاه و مخالفان مصدق در مقابل مجلس شورای ملی. اسفند 1331

کودتای 28 مرداد
تجمع هوادارن ملی شدن صنعت نفت در تهران. تاریخ نامعلوم

کودتای 28 مرداد
اوباش تهران به سرکردگی شعبان جعفری در مقابل خانه دکتر مصدق. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
عکسی که گفته می شود از لحظه ورود نیروهای مسلح ارتش به خانه دکتر مصدق گرفته شده است. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
منزل دکتر مصدق پس از یورش ارتش تحت امر زاهدی. 28 مرداد سال 1332

کودتای 28 مرداد
آتش زدن کیوسک روزنامه فروشی در خیابان‌های تهران به دست هوادارن شاه. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
پاک کردن دیوارها از شعارهای ضد شاه و امریکا به دستور زاهدی؛ در این عکس مرد شعار "یانکی به خانه برگرد" را پاک می کند. 1 شهریور 1332

کودتای 28 مرداد
حمله چماق داران به حامیان نخست وزیر در روز کودتا. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
چماقداران تحت امر شعبان جعفری در خیابان های تهران. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
تانک های ارتش پس از کودتا در خیابان های تهران. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
هواداران شاه سوار بر تانک ارتش در خیابان های تهران. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
تانک ارتش در خیابان های تهران. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
تانک های ارتش در خیابان های تهران در انتظار ورود شاه. 1شهریور 1332

کودتای 28 مرداد
استقرار صفی از تانک های ارتش پیش از ورود شاه به ایران. 1 شهریور 1332

کودتای 28 مرداد
ساعات اولیه پس از انجام کودتا؛ زاهدی در دفتر شهربانی تلگراف موفقیت عملیات را برای شاه می نویسد. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
ساعات اولیه پس از انجام کودتا؛ زاهدی در دفتر شهربانی تلگراف موفقیت عملیات را برای شاه می نویسد. 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
کیم روزولت فرمانده عملیات آژاکس. تاریخ عکس نامعلوم

کودتای 28 مرداد
محمدرضاپهلوی پیش از بازگشت به ایران. مرداد 1332

کودتای 28 مرداد
استقبال افسران ارتش از شاه پس از بازگشت به ایران. 1شهریور 1332

کودتای 28 مرداد
استقبال از شاه پس از بازگشت به ایران. 1 شهریور 1332

کودتای 28 مرداد
ژنرال "مک کلور" (سمت چپ) مستشار نظامی امریکا در هیات استقبال از محمدرضاشاه در فرودگاه. 1 شهریور 1332

کودتای 28 مرداد
قربانی کردن گاو در جریان استقبال از محمدرضاشاه پس از بازگشت به ایران. 1شهریور 1332

کودتای 28 مرداد
مصدق پس از کودتای 28 مرداد و در دادگاه نظامی؛ او در این دادگاه به سه سال حبس مجرد (انفرادی) محکوم شد.
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه